Formuły ·

Funkcje Excela, z którymi faktycznie zajdziesz daleko – przegląd według zastosowania

Arkusz Excela z przykładami podstawowych funkcji

Dlaczego lepiej uczyć się funkcji według problemu, nie alfabetycznie

Listy "50 najważniejszych funkcji Excela" rzadko komuś pomagają, bo funkcja wyrwana z kontekstu nie zapada w pamięć. Łatwiej zapamiętać LICZ.JEŻELI, gdy wiesz, że odpowiada na pytanie "ile razy coś się powtarza", niż gdy czytasz samą definicję. Ten przegląd jest podzielony według tego, co chcesz policzyć, nie według kolejności alfabetycznej.

Liczenie i sumowanie

FunkcjaOdpowiada na pytanie
SUMAIle wynosi suma zakresu liczb?
ŚREDNIAJaka jest średnia wartość zakresu?
LICZ.JEŻELIIle komórek spełnia jeden warunek?
LICZ.WARUNKIIle komórek spełnia kilka warunków naraz?
SUMA.JEŻELIJaka jest suma tylko tych wartości, które spełniają jeden warunek?
SUMA.WARUNKÓWJaka jest suma wartości spełniających kilka warunków naraz?
ILE.LICZBIle komórek zawiera liczby (pomija puste i tekst)?
ILE.NIEPUSTYCHIle komórek w zakresie nie jest pustych?

Przykład z życia: masz listę 500 zamówień i chcesz policzyć wartość zamówień tylko z jednego regionu i tylko za styczeń:

=SUMA.WARUNKÓW(D2:D500;B2:B500;"Północ";C2:C500;"Styczeń")

Logika i warunki

FunkcjaOdpowiada na pytanie
JEŻELICo ma się stać, jeśli warunek jest prawdziwy, a co jeśli nie?
WARUNKIKtóry z kilku warunków jest prawdziwy (bez zagnieżdżania JEŻELI)?
ORAZCzy wszystkie podane warunki są prawdziwe naraz?
LUBCzy przynajmniej jeden z podanych warunków jest prawdziwy?
CZY.BŁĄDCzy formuła zwraca błąd? (przydatne do obsługi błędów)
JEŻELI.BŁĄDCo wyświetlić, jeśli formuła zwraca błąd, zamiast samego komunikatu błędu?

Przykład – zamiast wyświetlać #N/D!, gdy WYSZUKAJ.PIONOWO nie znajdzie dopasowania:

=JEŻELI.BŁĄD(WYSZUKAJ.PIONOWO(A2;Cennik!A:B;2;FAŁSZ);"Brak w cenniku")

Wyszukiwanie i dopasowywanie danych

FunkcjaOdpowiada na pytanie
WYSZUKAJ.PIONOWOJaka wartość odpowiada tej wartości w innej tabeli (szukanie w prawo)?
X.WYSZUKAJJak wyżej, ale szuka w obu kierunkach i ma wbudowaną obsługę braku dopasowania
INDEKS + PODAJ.POZYCJĘJak WYSZUKAJ.PIONOWO, ale może szukać też w lewo
PODAJ.POZYCJĘNa której pozycji w zakresie znajduje się dana wartość?

Funkcje tekstowe

FunkcjaOdpowiada na pytanie
ZŁĄCZ.TEKSTY (lub &)Jak połączyć kilka wartości w jeden tekst?
LEWY, PRAWY, FRAGMENT.TEKSTUJak wyciągnąć część tekstu z komórki?
DŁIle znaków ma tekst w komórce?
USUŃ.ZNAKIJak usunąć niewidoczne spacje i znaki na końcach tekstu?
ZNAJDŹ / SZUKAJ.TEKSTNa której pozycji w tekście znajduje się dany fragment?
LITERY.MAŁE, LITERY.WIELKIE, Z.WIELKIEJ.LITERYJak zmienić wielkość liter w tekście?

Przykład – wyciągnięcie samej nazwy miasta z adresu zapisanego jako "Warszawa, ul. Przykładowa 1":

=LEWY(A2;ZNAJDŹ(",";A2)-1)

Funkcje daty i czasu

FunkcjaOdpowiada na pytanie
DZIŚJaka jest dzisiejsza data (aktualizuje się automatycznie)?
DNI.ROBOCZEJaka data wypadnie po dodaniu określonej liczby dni roboczych?
NETWORKDAYS / DNI.ROBOCZE.NIESTANDARDOWEIle dni roboczych jest między dwiema datami (z możliwością wskazania świąt)?
ROK, MIESIĄC, DZIEŃJak wyciągnąć sam rok, miesiąc lub dzień z daty?
DATA.RÓŻNICAIle lat/miesięcy/dni minęło między dwiema datami?

Przykład – ile dni roboczych zostało do terminu projektu, nie licząc weekendów:

=DNI.ROBOCZE(DZIŚ();B2)

Funkcje matematyczne poza podstawowym dodawaniem

FunkcjaOdpowiada na pytanie
ZAOKRJak zaokrąglić liczbę do określonej liczby miejsc po przecinku?
ZAOKR.GÓRA, ZAOKR.DÓŁJak zawsze zaokrąglić w górę albo w dół, niezależnie od reguł zaokrąglania?
SUMA.ILOCZYNÓWJak zsumować wynik mnożenia par wartości z dwóch zakresów bez kolumny pomocniczej?
MODJaka jest reszta z dzielenia (przydatne np. do sprawdzania parzystości)?
LOSOWA.LICZBA.ZAKRJak wygenerować losową liczbę całkowitą w podanym zakresie?

Jak wybrać właściwą funkcję, gdy nie znasz jej nazwy

Najszybsza droga to zacząć wpisywać w komórce = i pierwsze litery problemu, jaki chcesz rozwiązać, po angielsku lub polsku – np. =LICZ pokaże podpowiedzi wszystkich funkcji zaczynających się od "LICZ" wraz z krótkim opisem. Druga droga: karta Formuły > Wstaw funkcję, gdzie można przeszukiwać funkcje po kategorii (Matematyczne, Logiczne, Tekstowe, Data i godzina, Wyszukiwanie i odwołania).

Funkcje, które brzmią podobnie, ale robią coś innego

Jedna uwaga na koniec o nazwach funkcji

Nazwy funkcji w polskiej wersji Excela różnią się od angielskiej (np. VLOOKUP to WYSZUKAJ.PIONOWO, SUMIF to SUMA.JEŻELI, COUNTIF to LICZ.JEŻELI). Jeśli szukasz pomocy w internecie i trafiasz na materiał w angielskiej wersji, warto znać odpowiedniki – Excel sam podpowiada nazwę funkcji w drugim języku w oknie Wstaw funkcję, jeśli zmienisz ustawienia języka formuł w opcjach programu.

Funkcje statystyczne, o których rzadziej się mówi

FunkcjaOdpowiada na pytanie
MEDIANAJaka jest wartość środkowa zakresu (mniej czuła na wartości odstające niż średnia)?
MODUŁ.LICZBY (ABS)Jaka jest wartość bez znaku (zawsze dodatnia)?
MAX.K, MIN.KJaka jest n-ta największa lub najmniejsza wartość w zakresie?
CZĘSTOŚĆIle wartości wpada w każdy z zadanych przedziałów?
RANGNa którym miejscu w rankingu jest dana wartość?

Przykład wykorzystania MAX.K – znalezienie trzech najwyższych wyników sprzedaży bez sortowania całej tabeli:

{=MAX.K(B4:B50;{1;2;3})}

To formuła tablicowa zwracająca jednocześnie pierwszy, drugi i trzeci najwyższy wynik z zakresu B4:B50 – przydatne, gdy potrzebujesz tylko kilku najlepszych wyników bez przebudowy całej tabeli przez sortowanie.

Warianty tej samej funkcji – JEŻELI.BŁĄD kontra CZY.BŁĄD

Często myli się te dwie funkcje, choć robią coś innego. CZY.BŁĄD zwraca PRAWDA albo FAŁSZ (sam nie "naprawia" niczego, tylko informuje) – używa się jej głównie w połączeniu z JEŻELI:

=JEŻELI(CZY.BŁĄD(A2/B2);"Błąd dzielenia";A2/B2)

JEŻELI.BŁĄD robi to samo krócej, bez potrzeby powtarzania formuły dwa razy:

=JEŻELI.BŁĄD(A2/B2;"Błąd dzielenia")

Różnica staje się ważna, gdy sama formuła jest długa i skomplikowana – CZY.BŁĄD wymaga wpisania jej dwukrotnie (raz w warunku, raz w "wartości gdy prawda"), co jest podatne na błędy przy edycji, JEŻELI.BŁĄD wymaga wpisania jej tylko raz.

Częste błędy przy doborze funkcji